Last update: 20 juni 2026
Oorspronkelijk september 2015

Foto: 1 september 2015

Hooibeheer In 2015 waren maaien en hooien nog steeds twee kanten van een en dezelfde klus: het grasland, later rietland, altijd eerst maaien, en daarna hooien. De gemeente zorgde voor het maaien sinds Waternet het veld verramschte met rietrijke baggerstort, maar gehooid moest er daarna toch nog steeds. Bij de komst van een echte motorzeis in 2016 (van DBS maaitechniek), en draad op de rol van van Donar Groen, werd er meer gemaaid dan gehooid. Excursies leverden voortaan ook geld op voor maaibeheer. Zo koppelde maaibeheer los van hooibeheer.

Op dit kaartje zijn 12 plekken met maaibeheer aangegeven. Ze zijn min of meer spontaan ontstaan. D.w.z. je loopt rond en pakt knelpunten aan. Het sluit allemaal niet zo nauw. Is intuitief. 1 dauwbraan langs, deels op het pad aan de oostkant van het rietland 2 Suez-kanaal en directe omgeving: Veelbloemig roosje (maaien voorkomt bloei) 3 de hugel (erop en ernaast: gras, veelbloemig roosje en dijkviltbraam) 4 de plek van de huidige spelaanleiding voor jongere kinderen 5 bermen tussen de uitgang van junglepad-II en de puntvijver 6 onder de bomen achter de ruwe berken braam+hondsdraf veldje braamvruj houden 7 pad naar de achterste punt vrijhouden van gras, braam en haagwinde 8 de plek van de huidige spelaanleiding voor oudere kinderen 9 de bloemennis vrijhouden van braam 10 de eikennis(t.o. noord uitgang junglepad-I):terug zetten braam 11 voorpad langs de sloot tussen dam en noordsloot (anti braam) 12 riet langs het pad naar het midden (toekomstig vlonderpad)

Met een motormaaier ben je ongeveer 8 uur bezig, en dan heb je dit hele lijstje gemaaid (dus zeg 2x4 uur). Nog eens 2x 4 uur gebruik je om met een hooihark het inmiddels verhooide maaisel bij elkaar te harken en af te voeren naar een plek dichtbij. Er waren dus ook verschillende hooibergen, meestal takkenrillen waarop hooi werd gelegd.

Er zijn plekken die je maait en niet hooit, en er zijn plekken die je maait en wel hooit. Om een paar plekken te noemen, op het kaartje boven: 1. Dauwbraam oostkant grasland maai je wel, maar hooi je niet. 12. Riet langs het middenpad maai je en hooi je. 5 en 7. Gras in de westpunt maai je en hooi je. 9 en 10. De bermen van het pad aan de noordoost kant maai je en hooi je. 3. Het gras naast en op de hugel maai je en hooi je. De bermen van de bospaadjes en de bospaadjes zelf maai je wel, maar hooi je niet. (die staan niet op dit kaartje aangegeven).

ongeveer 6. op de kaart

7. op de kaart

5 op de kaart

4 foto's uit 2017: maaien (en hooien) op allerlei plekken

Veel van die plekken werden 1x per jaar gemaaid, liefst zo laat mogelijk (juli/augustus), en dat tijdstip werd bereikt door eerder handmatig met snoeischaar, takkenschaar of sloothaak het ergste vast weg te halen. Dit stuk gaat over hooien. Hoe, waarmee, en waar laat je het (hooi)? En waarom, eigenlijk?

Wie Maait, Zal Hooien Vroeger maaiden we met de hand, en met de zeis. Ieder jaar opnieuw. En als we gemaaid hadden, dan gingen we hooien. Ook ieder jaar opnieuw. Ieder jaar lieten we een deel overstaan (dat werd dan niet gemaaid), voor de graslandvlinders, zoals zwartsprietdikkopje en bruin zandoogje, en voor dwergmuizen die hun nestjes ophangen in het hoge gras. Dat ging goed totdat Waternet het veld kreeg toegewezen als baggerdepot. Ze stortten bagger met veel rietwortels. De kruidenrijkdom ging dood door de bagger. Het riet ging woekeren en vormde een plaag. De zeis was te zwak om het riet te verzwakken. De oplossing: vaker maaien. Dat trokken de vrijwilligers niet. Dus werd het maaien voortaan uitbesteed.

Het hooien bleef Hondenbezitters begrijpen niet waarom je moet hooien. Iedereen laat het toch liggen? Het verteert toch vanzelf? Nee, laten liggen is een bezuiniging, en vanzelf verteren, dat doet het niet. Wat gebeurt er dan wel als je het laat liggen? Als je het laat liggen, dan vervilt de grasmat. Anders gezegd, het gras verstikt, en alleen het riet kan overleven. Niet hooien betekent meer riet, minder gras, geen bloeiende planten.

Afbranden een optie? Vrijwilligers begrijpen het ook lang niet allemaal. Als je het in de hens steekt (mooie brandweeroefening, of zo), dan ben je het toch gewoon kwijt? Dan hoef je toch niet te hooien? Verkeerd gedacht: als je het veld afbrandt, dan gaan alle ondiep wortelende planten (gras en kruiden) dood, maar het riet niet, want dat wortelt diep. Je krijgt dan dus meer riet. We hooien dus, ieder jaar weer, en het duurt vaak dagen voor het maaisel van het veld is. In die tijd kan de levende have ontsnappen aan de hark: padden, kikkers, muizen, mollen, egels, en vlinderrupsen. Machinaal maaien: let op de fauna Wat soms fout gaat, is het maaien met machines. Als iemand te laag maait, zoals in 2015, dan richt de maaier een bloedbad aan onder dwergmuizen, padden en egels. Alles komt onder het mes. De maaier ziet niets fout gaan, omdat het gras plat gaat liggen onder het zaagblad, en hij raakt alles, onopgemerkt. Als zo'n maaier verstandig is dan laat hij stukken overstaan, als schuilplaatsen waarin de dieren kunnen ontkomen. Maar deze maaier deed dat niet. Hij maaide zelfs de stukken die niet gemaaid zouden worden. Er is nergens ontsnappingskans. In het hooi lagen dode muizen, en padden, en dwergmuisnesten (dat zijn gevlochten nesten in een balvorm, opgehangen op kniehoog in het gras). Alles geplet. "Het valt wel mee," zei een oud-NJN'er die het zag, "ik ben blij dat hij alles heeft gemaaid, dan ontstaat er weer ruimte voor wat nieuws." Ik deel zijn standpunt niet, en vraag me af, bij de heldere afspraken die vooraf gemaakt zijn, hoe herhaling valt te voorkomen. Maaien of Klepelen Het verschil tussen maaien en klepelen is voor een leek niet direct te zien. Je moet het gras oppakken om het verschil te zien, en dat doet een leek niet. De maaier uit 2005 werkte met een vingerbalk. Daarmee verhaksel je het gras in plaats van het af te snijden. Dat verhakselen heet ook wel klepelen. Qua resultaat is klepelen vergelijkbaar met dat van een motorzeis, ook die verhakselt gras in plaats van het door te snijden. Het verschil zie je als je het gras optilt. Is het snijvlak kort en strak (gesneden), of juist lang en gerafeld (verhakseld) ? De manier waarop je maait (snijdt of klepelt) bepaalt de mate van het gemak om te hooien (om het maaisel op te ruimen). Gesneden heb je lange halmen (of ranken, in geval van b.v. braam), verhakseld korte stukjes. Geklepeld gras en geklepelde bramen worden vaker niet geruimd dan gesneden gras of gesneden bramen, omdat je andere machines nodig hebt voor het hooien. In de tijd van de zeis (sloothaak) was werk simpel en overzichtelijk. De zeis snijdt in principe, en de lange halmen of ranken neem je daarna op de zeisbeugel mee naar naar een bergje. Powerzeisen is een andere manier om een zeis te gebruiken, namelijk als hakwerktuig. Je verhakselt riet, ridderzuring en bramen in plaats van ze af te snijden. Toch werkt dat zo goed dat je het spul op de schoof kunt zetten met de zeis, of rustig mee kunt wandelen naar een depot. Kruiwagens zijn luxe.

Kruiwagens zijn luxe ...

Een lang verhaal kort: gereedschapskeuze wordt bepaald door maaiklus of hooiklus, niet door allebei. Snel kunnen maaien betekent klepelen of motorzeisen, met een moeizame opruimklus na afloop. Snel kunnen hooien betekent maaien met een snijblad, meestal met een cirkelvormig blad of met een zeis. In beide gevallen maai je van binnen naar buiten, nooit alles tegelijk op dezelfde manier, niet alles met het zelfde gereedschap, en liefst in een golfachtig patroon.

1e punt gemaaid (blik oostwaarts)

2e punt gemaaid (blik westwaarts)

Foto's: 8 september 2015 Op de hooiberg ontstond de ringslang broeihoop

De klus zit er weer op, na 2,5 uur werk met z'n allen

In je eentje hik je er stevig tegenaan, nu denk je "ander keertje wat secuurder werken"

Beheer Spoorzicht

Tot     1 juli 2026 https://werthof.home.xs4all.nl/ Vanaf 1 juli 2026 https://werthof.mijnweb.site/

Laatste stilistische wijziging: 21 juni 2026