Last update: 20 juni 2026

Schouwen en Schonen Slootkantbeheer is allereerst een gemeentetaak. Waternet vereist dat slootkanten worden schoongehouden voor de verplichte baggerontvangst. Dat wil zeggen dat de uitvoerder van een baggerklus in staat moet zijn langs de slootkant te schouwen (te beoordelen of baggeren noodzakelijk is of niet), en om vanaf de slootkant de sloot zonodig te schonen. In praktijk let het allemaal niet zo nauw. Er wordt ongeveer eens per 10 jaar gebaggerd. Dat was in 2007, 2017, en waarschijnlijk in 2027 opnieuw. Het gevolg daarvan is dat ook de gemeente het ook niet zo nauw neemt met het geregeld opschonen van de wallekant. Zo keken wij er niet naar. Wij keken naar waar je bij de oever kunt komen, met niet teveel moeite, om waterbeestjes, varens of paddenstoel excursies te geven. Die andere invalshoek heeft er toegeleid dat we zelf ook bepaalde slootkant stukken in beheer namen om bij zo'n stuk oever te kunnen staan met 6-12 mensen. Dus meestal stukken van zo'n 12 meter lang en 2 meter breed. Die stukken zijn jarenlang (minimaal 1x, vaak 2x per jaar) door ons onderhouden met takkenschaar, knipschaar, beugelzaag en handzeis. Zo ook de wallekant achter de takkenril, op de foto hieronder, een vindplaats van o.a. terrestisch groeiende tongvarens (onderaan de stam van de es die je op de foto ziet, rechts achter het bankje).

Takkenrillen tegenover de puntvijver (februari 2015)

Schouwpaden schonen, wat is dat?

Schouwpaden (slootkanten) worden ontbost om ze te kunnen maaien als grasland. Het idee (de theorie) is dat er kruidenrijke slootbermen kunnen ontstaan, en de wens daarbij is (24 februari 2015) dat hier net als vroeger in 2006, kleine egelskop en waterweegbree aan de slootkant tot bloei komen.

Opschonen betekent in praktijk maaien (zeis, motorzeis met bladmes) of zagen (met een soort motorzaag op een stang). Dat maaien (snoeien) heeft een bepaald effect op de begroeiing. Je laat de wortels zitten, en die lopen weer uit. Er ontstaan complicaties als iemand jonge bomen net te hoog afknipt (fiskar) of afzaagt. Zodra stronken blijven staan, zoals hier op de foto (en dat is al snel want bagger klinkt in, oftewel de bodem daalt rond de stronk), dan kun je niet meer zeisen met de sloothaak; ook motorzeis met bladmes wordt dan moeilijker te hanteren. De ene ingreep gaat ten koste van de andere.

In juli 2015 blijken de schouwpaden al volledig dichtgegroeid, met kruiden zoals basterdwederik, kattenstaart, bessenstruiken zoals aalbes en kruisbes, en met jong opschot van iep en es van toch al weer een meter hoog. Zo snel krijg je een schouwpad dus niet schoon. Dat wordt winter 2015-2016 weer zagen en maaien. (2 juli 2015).

Soorten die het snelst weer uitlopen zijn of exoot of boom. Al het andere is trager. En de snelste, hoogste en krachtigste, wint de meeste leefruimte. Daardoor raak je zeldzamere soorten in de slootoever kwijt, zoals kleine egelskop, waterweegbree, wateraardbei, fonteinkruid. Ze nemen af en verdwijnen omdat ze worden overlopen door rietkraag, iep, braam en roos. En daarmee ontbreekt hun habiitat stelselmatig te lang. Ze redden dat niet.

In praktijk wordt de slootkant eens per 2 jaar opgeschoond, en de laatste keren waren in 2015, 2016, 2019, 2021, 2023 en 2025 (bron fotoalbum). Dat is te weinig, als je ziet wat er allemaal in die korte tijd weer opgroeit. Zo ontstaat geen grasland. Voor grasland moet je eerder 3x per jaar maaien dan eens per 2 jaar. De bedreigende soorten aan de oever zijn bomen (vooral els en kurkiep), struiken (kornoelje), riet, klimop en invasieve exoten (Veelbloemig roosje, Dijkviltbraam). Ze houden van licht, en ze houden van water, en ze maken vaak lange ranken over de rietkraag heen. Van de theorie komt bij deze praktijk geen spat terecht, en over de wens uit 2015 zullen we het maar verder niet hebben.

oevers schonen (2016)	excursie oever (2018) 2 man-uur werk

In januari 2019 bleken essen te ziek aan de zuidkant van de puntvijver (NJN-vijver) Niet alleen essentaksterfte, maar op de wortelvoet zat Sombere honingzwam, en dan weet je het wel. Zo'n boom staat te dicht op het spoor, en vormt dus ook een bedreiging voor Prorail. Prorail is trouwens proactief als het om kappen gaat (men trekt daar zelf aan de bel).

Begin maart 2019 ging hij om ....

Eind maart 2019 is de oever opnieuw geschoond.

Beheer Spoorzicht

Tot     1 juli 2026 https://werthof.home.xs4all.nl/ Vanaf 1 juli 2026 https://werthof.mijnweb.site/

Laatste stilistische wijziging: 20 juni 2026