Laatste update: 15.06.2026.

Proefvlakken in Spoorzicht De minst gedeelde informatie op deze site betreft de Proefvlakken,Proefveldjes of Projecten. in Natuurpark Spoorzicht. Het waren gebiedjes waarin experimenten plaatsvonden met beheeringrepen. Het best gedocumenteerd is nog het allerlaatste project Hügel-gebied, als experimentele beheervorm. Maar er waren veel meer kleinere en grotere veldjes, en ze waren bij menigeen geliefd, weten we van veldgebruikers. Vaak ging het in eerste instantie om het verwijderen van de invasieve exoot Dijkviltbraam. Zodra dat was gelukt ontstond er een plaag van Grote brandnetel, en als die ook was weg gehaald (met wortel en al), pas dan kwam er rust in de tent, en dan kon je wat ontwikkelen, of afwachten op wat er dan zou komen. Zo waren er allerlei kleinere veldjes, en enkele daarvan komen in dit verhaal aan bod. Voornamelijk omdat van andere plekken foto's ontbreken. Wat was de opzet, is die gehaald, en wat het resultaat na zoveel jaar? Eigenlijk is het triest dat al die veldjes werden aangewezen door de landschapsarchitecte als plekken om spelgelegenheden te plaatsen. Dat geeft iets aan over werkwijze of natuurinzicht. De minst schadelijke zijn het in overleg geworden. Er was ook een jonge ecoloog mee. De plekken die hij het mooist (het meest oer) vond, waren de plekken die het laatst waren omgevormd. Gelukkig had hij er een betaalde baan aan.

Mei 2020 maakten we werk van ons klussenlijstje. Daarop stond o.a. de aanpak van een aantal knelpunten (na controle op nestelgedrag), en het bekijken (of bewerken) van bestaande proefvlakken. Knelpunten zijn plekken waar plaagsoorten het maairegiem bepalen. Proefvlakken zijn plekken waar plaagsoorten zijn weg gehaald in de hoop dat er iets anders voor terug komt. Daarvoor moet je bij braam en kornoelje nogal ruig tekeer gaan met hak of drietand om de wortels eruit te trekken. Niet alleen de dikke wortelstok, maar ook de dunnere, zwarte kabels. Wamt anders heb je alles binnen een jaar weer terug.

Grof hakwerk (2019)

De eerste plek is in 2026 niet meer herkenbaar, er zijn wilgen in het vrije gat gevallen, en de dijkviltbraam is terug, en niet meer verwijderbaar als je niet eerst het wilgenhout verwijdert. Voor wie de plek niet herkent. Het is ergens in voetbalveld-I, ter hoogte en in het verlengde van de houtril die achter de kinderspeelplaats (aan de zuidkant van het terrein) langs loopt. Die houtril was er toen nog niet, en die bestaat sinds najaar 2024 vooral uit dik, ziek en ongeschild iepenhout. Stammen met zo'n 15 cm doorsnede. Stammen die volgens het iepenprotocol geschild hadden moeten zijn. En die gewoon nog steeds onder gezonde bomen lagen. Wegens personeelswisseling kwam er geen ambtenaar controleren of het werk wel of niet goed was uitbesteed. Onze opzet was kaalslaan en dan opnieuw beginnen. Dat ging goed, maar in de bodem zaten zieke essen haarwortels. Dat zegt genoeg: essentakvlieskelkje tast halfjaarlijks de wortels aan, dus je kijkt omhoog naar de kroon om het werk van de andere jaarhelft te bewonderen. Bingo Deze woudreuzen gaan dood. In de eerste jaren erna kiemde veel basterdwederik en heksenkruid. In 2024 kwamen de bramen terug, ze groeiden met anderhalve meter per jaar naar het midden. Ook vielen er elk jaar een paar bomen of dikke essentakken in de tot dan toe open ruimte. Uiteindelijk sneuvelden de zieke essen, en werden omgezaagd. (2025 einde proefvlak-I).

Grof knipwerk (2020)

De tweede plek is daar vlakbij, en vormt een schuine lijn vanaf de hugel-bypass-bypass richting noordoosten. hugel-bypass-bypass is een pad dat de middellijn van voetbalveld-I volgt. En deze diagonaal wijkt daarvan 30 graden af. De ingreep vormde een inham in de bramen, van zo'n 2 meter breed en 10 meter lang. De bedoeling was om daar eventueel grond te kunnen oogsten voor de paden als de gemeente niet afkwam met zand. Gelukkig kwam er in 2020 ook zand. Dus dat graven ging niet door. Op de hoek van de afslag stond een dikke (30 cm doorsnee) gewone es. Die is op een dag door een door de gemeente ingehuurde ploeg boomzagers omgezaagd en in stukjes langs het pad gelegd. De geopende inham (proefveld-II) kreeg ineens veel meer zon dan ervoor. En de bramen (invasieve exoot) begonnen opnieuw te woekeren.(2025 einde proefvlak-II)

Fijn hakwerk (2020)

Er is maar 1 herkenningspunt om Proefvlak-III te herkennen: de zachte berk. Op deze foto staat de witte stam links acheraan. Op deze plek is najaar 2025 de kinderspeelplaats voor jongere kinderen gemaakt. De plek zag er zo rustgevend en natuurlijk uit (dat haal je de koekoek), dat die toepassing wel hier moest komen, en niet ergens anders. Tot 2025 was de plek in onderhoud, d.w.z. bramen gingen eruit met wortel en tak, kiemende essen werden met de hand uitgetrokken, veelbloemig roosje ook. De grond werd weinig belopen, en daarop werd ook gelet. Rietwortels werden uitgeboord en zelfs veel hondsdraf werd handmatig verwijderd. Het pad erlangs werd ook extra onderhouden en afwisselend met snippers en met zand opgehoogd. De balken langs dat pad, oorspronkelijk zachthout (els), werden vervangen door inheems hardhout (es, iep) zodra dat beschikbaar kwam. Mei 2023 is een deels houtril, deels takkenril aangelegd. Dit om honden te beletten, muizen, mollen, konijnen en grondbroedende vogels te verstoren. En om de ril te kunnen aanleggen werd tot voorbij de houtril-plek alle bramen verwijderd, opdat je er als vrijwilliger veilig bij kon komen. Dat alles was net klaar toen de landschapsarchitect op bezoek kwam. Het resultaat staat er nu. (oktober 2025 einde proefvlak-III).

Dit veldje was Proefvlak-IV, ook gelegen in voetbalveld-I, maar iets meer naar het westen. Ogenschijnlijk oogt zo'n speenkruidveld heel natuurlijk. Maar dat is het niet. Het ziet er zo uit, omdat het zo werd beheerd. Alle dijkviltbramen zijn uit dit vlak verwijderd, met wortel en tak, in 2018. Alle kiemende essen zijn uitgetrokken. Er kwamen in 2020 wonderbaarlijk veel kiemen van rode kornoelje op, net alsof iemand een handjevol besjes op dit plekje had gegooid, omdat het toevallig toch net leeg was. En dat moet je niet hebben bij bosomvorming. Dus die zijn voor de zekerheid ook verwijderd. Proefvlak-IV werd van 3 kanten bedreigd. Vanuit het noorden door klimop (die zit er nog steeds, of weer). Vanuit het westen dijkviltbraam. Van bovenaf door zeer kiemkrachtige essenzaadjes. Allemaal heel vervelend, en bewerkelijk. Want als het nat is, dan kun je er niet lopen. De grond moet droog zijn. Ten westen van dit veldje groeide ook canadese kornoelje in de bosjes, vermengd met wat struiken rode kornoelje. Voor de zekerheid zijn alle canadese kornoeljes uit dit bosje verwijderd. Aan het kruispunt van 4 zandpaden in het speenkruidveld stond een haard canadese kornoelje onder een wilg. Ook die is voor de zekerheid verwijderd, want ze stonden hemelsbreed te dichtbij. Proefvlak-IV groeit sinds 2025 langzamerhand weer dicht, met dijkviltbraam. (2026 einde proefvlak-IV).

Beheer Spoorzicht

Tot     1 juli 2026 https://werthof.home.xs4all.nl/ Vanaf 1 juli 2026 https://werthof.mijnweb.site/

Laatste stilistische wijziging: 21 juni 2026